سازمان های مردم نهاد به عنوان نهادهایی برخواسته از متن جامعه توسط گروهی از شهروندان داوطلب در سطح ملی و بین المللی با یک علاقه مشترک تشکیل و به عنوان نمادی از توسعه یافتگی جوامع معرفی می شوند که عملکرد آنها می تواند یکی از فاکتورهای مهم برای ارزیابی فرهنگ هر کشور به شمار آید.
فعاليت هاي اجتماعي  و خيرخواهانه در دهه های گذشته ماهیتی سخت افزاری به خود گرفته و تنها در جهت رفع حوائج مادی مددجویان تحت پوشش خود برمی آمد. ولی نگاه امروز نوعی نگاه نرم افزاری است که بیشتر به سمت نوعی توسعه تعاملات وارتباطات بین مؤسسات گام برمیدارد. توانمندسازی در عرصه های اجتماعی، آموزشی و اقتصادی با هدف ایجاد توانایی در این اقشار برای داشتن یک زندگی سالم و بدور از تنش در جامعه، ایجاد شغل و مهیا نمودن شرایط برای درآمدزایی توسط مددجویان و خارج شدن ایشان از تحت حمایت موسسات ذیربط را می توان نقطه مشترک بین اهداف موسسات نیکوکاری فعال در اين حوزه دانست.
در پی برگزاری همایش توسعه اشتغال و کارآفرینی توسط جامعه نیکوکاری ابرار وابسته به اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در تیر ماه 1392 کمیته شبکه سازی به عنوان دستاوردی منتج از این همایش، با 8 سمن و موسسه نیکوکاری تشکیل و به مرور16 موسسه را شامل شد.

اعضا کمیته شبکه سازی در جلساتی که هر دو هفته یکبار به طور مستمر برگزار می گردید به این نتیجه رسیدند، علیرغم برخی تلاشها از سوی موسسات نیکوکاری در طول سالهای اخیر، برای ایجاد هم افزایی و شکل دهی شبکه ای ملی از موسسات نیکوکاری با هدف تثبیت نقش و جایگاه مدنی در پی ریزی سیاست های کشور وتوان افزایی و ظرفیت سازی شکل نگرفته است. بر همین اساس، تصمیم بر آن شد تا با بکارگیری و شناسائی همه سازمان های شبکه ای موجود در این زمینه اساس شکل گیری شبکه ای در سطح ملی پایه گذاری شود.
کمیته شبکه سازی در تاریخ 25/09/92 به دنبال برگزاری جلسات اولیه، نشستی مشترک با حضور جمع کثیری از سمن ها و سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه های مختلف و مرتبط برگزار نمود و ضمن ارائه مأموریت و اهداف پیش بینی شده 10 مؤسسه به عنوان هیأت مؤسس شبکه ملی مؤسسات نیکوکاری و خیریه انتخاب و مقرر گردید تا زمان ثبت قانونی شبکه در وزارت کشور کمیته شبکه سازی به عنوان بازوی مشورتی هیأت موسس به حیات خود ادامه دهد. این کمیته به همراه هیأت مؤسس منتخب با برگزاری جلسات متعدد اساسنامه و آئین نامه های شبکه ملی موسسات نیکوکاری و خیریه را تنظیم و با گذشت بیش از دو سال و هفت ماه از فعالیت خود و برگزاری 60 جلسه و برپایی 4 نشست مشترک با سایر سمن ها و موسسات نیکوکاری و خیریه، سرانجام با مشارکت بیش از 100 موسسه از سازمان های مردم نهاد موفق به تشکیل هسته اولیه شبکه ملی موسسات نیکوکاری و خیریه گردید.
کمیته شبکه سازی در تاریخ 02/09/94 طبق ماده 13 اساسنامه شبکه ملی موسسات نیکوکاری و خیریه اقدام به برگزاری اولین دوره انتخابات هیأت مدیره و بازرسان شبکه نمود و در تاریخ 19/02/1395  از سوی وزارت کشور موفق به اخذ پروانه فعالیت به شماره 38220 جهت فعالیت ملی گردید.
شبکه ملی موسسات نیکوکاری و خیریه حاصل هم فکری و همکاری تعدادی از موسسات مردم نهاد و نیکوکاری است که به صورت داوطلبانه و به منظور برقراری ارتباط در راستای توسعه فرهنگ نیکوکاری، ارتقای سطح کیفی فعالیت های سمن ها و موسسات نیکوکاری و خیریه، افزایش تعامل و همکاری آن ها، شناسایی و ادامه راهکار برای رفع مسائل و مشکلات، تعامل با دستگاه های دولتی و غیر دولتی شکل گرفته و فعالیت های آن می تواند دستاورد ارزشمندی را برای جامعه مدنی کشور به همراه داشته باشد.